فولاد چیست؟
فولاد
فولاد یکی از مهم‌ترین فلزاتی است که تاکنون بشر شناخته و به کارگرفته است. با آمدن نام فولاد، ذهن‌ها به‌طور ناخودآگاه به سمت مقاومت و سرسختی می‌رود. در دنیای امروز نقش این فلز را نمی‌توان انکار کرد، به‌طوری‌که شاید تا سالیان دراز جایگزینی برای آن نتوان یافت.
فولاد
فولاد یا پولاد فلزی است که پایه‌ی اصلی آن آهن است و از ترکیب با چند عنصر دیگر که اصلی‌ترین آن کربن است به وجود می‌آید . ۹۵ درصد از عناصر تشکیل‌دهنده‌ی فـولاد آهن است به همین دلیل است که گاهی به آن در اصطلاح عامیانه، آهن هم گفته می‌شود.
عناصر تشکیل‌دهنده‌ی فـولاد،۹۵ درصد آهن، ۲درصد کربن و ۳ درصد سایر فلزات (کروم، منگنز، نیکل و...) هستند که بسته به نوع و کاربرد فـولاد، این عناصر را می‌توان کم یا زیاد کرد.
به‌طور مثال با کم کردن میزان کربن موجود درفـولاد می‌توانیم مقاومت آن را کم کنیم و آن را انعطاف‌پذیرتر کنیم و درصورتی‌که نیاز داشته باشیم مقاومت و سختی فـولاد را افزایش دهیم، می‌توانیم میزان کربن آن را بیشتر کنیم.
تقسیم‌بندی فولادها
فـولادها انواع و اقسام مختلفی دارند و تقسیم‌بندی‌های زیادی می‌توان برای آن انجام داد. اما یکی از تقسیم‌بندی‌هایی که می‌توان برای فـولادانجام داد، ازلحاظ میزان سختی و مقاومت فـولاد است.
اما تقسیم‌بندی‌های دیگری هم برای فـولادوجود دارد که در ادامه به مهم‌ترین و معروف‌ترین‌های آن‌ها اشاره‌ای خواهیم داشت.
انواع فولاد ازلحاظ درجه‌ی سختی
فولاد نرم
به فـولادی نرم می‌گویند که در آن ۰/۲ (دودهم) درصد کربن استفاده شود. کاربرد این نوع فـولاد در تولید سیم‌های فـولادی، ورق و لوله است.
فولاد نیمه سخت
در فولاد نیمه سخت از عنصر کربن به میزان ۰/۲ (دودهم) درصد تا ۰/۶ (شش‌دهم) درصد استفاده می‌شود. از این نوع فـولاد برای کاربردهایی که نیاز دارد سختی و مقاومت بیشتری داشته باشد مانند دیگ‌های بخار یا ریل قطارها و مواردی ازاین‌دست استفاده می‌شود.
فولاد سخت
مقدار کربن موجود در فولاد سخت، چیزی در حدود ۰/۶ (شش‌دهم) درصد تا ۱/۵ (یک و نیم) درصد می‌باشد. کربن به‌دست‌آمده در این فرآیند، فوق‌العاده سخت بوده و کاربردهای حساس‌تری دارد. به‌طور مثال می‌توان از این فـولاد در ساخت فنر، چاقو، آچار و ابزارآلات استفاده کرد.
چه فلزات مهم دیگری با پایه آهن و فولادوجود دارد؟
فولاد ضدزنگ (stainless steel)
اگر در ساخت فولاداز ترکیب فلز کروم به میزان ۱۱درصد استفاده شود، محصول نهایی تولیدشده فلزی خواهد بود که به دلیل مقاومت زیاد ترکیب کروم در مقابل خوردگی، ضدزنگ (مقاوم در مقابل اکسید شدن) خواهد بود. این فلز در اصطلاح عامیانه استیل نامیده می‌شود.
چدن
اگر در فرآیند تولید فولاداز عنصر کربن بیش از ۲ درصد استفاده شود، محصول نهایی تولیدشده، چدن نام دارد. لازم به ذکر است که محدوده‌ی مجاز کربن برای تولید چدن ۲ تا ۶ درصد است و برای تولید چدن باکیفیت، نباید از این محدوده تجاوز کند.
چدن‌ها انواع و اقسام مختلفی دارند و کاربردهای زیادی مانند تولید ظروف آشپزخانه، لوله و حتی رینگ‌اسپرت خودروهای سواری دارد.
فولادبه چه روش‌هایی تولید می‌شود؟
به دلیل نیاز زیاد به عنصر آهن (تقریباً ۹۵ درصد) برای تولیدفولاد، معمولاً روش‌های تولیدفولاد همان روش‌های تولید آهن به‌حساب می‌آیند.
مهم‌ترین آن‌ها روش‌های کوره بلند و قوس الکتریکی است که در این فرآیندها با اضافه کردن کربن به آهن احیاشده، محصول نهایی تولیدشده شمش‌های فولادی می‌باشد.
نورد چیست؟
بهترین روش شکل‌دهی به فلزات، فرآیند تغییر شکل و یا شکل‌دهی براثر عبور از میان دو یا چند غلتک (استوانه‌ی در حال گردش) است که آن را نوردکاری می‌نامند. نوردکاری در تولید محصولات فـولادی کاربرد بسیار زیادی دارد.
نورد کردن باعث بالا بردن کیفیت فولاد می‌شود و در تولید محصولات فولادی دو نوع نوردکاری مورداستفاده می‌شود که به نورد سرد و گرم معروف است.
برای نورد گرم، شمش فولاددر دماهای ۱۰۰۰ تا ۱۲۵۰ درجه سانتی گراد حرارت می‌دهند اما برای نورد سرد (که کیفیتی فوق‌العاده ایجاد می‌کند) از شمش فولاد با دمای محیط ( حدوداً ۲۰ درجه سانتی‌گراد) استفاده می‌شود.
منبع: www.foolad24.com